Dolina Kościeliska

Aktualności

Zakwaterowanie

Rekreacja

(strona w przygotowaniu)

Przyroda

w trawie piszczy

zapuściło korzenie

Turystyka rowerowa

(strona w budowie)

Turystyka historyczna

(strona w budowie)

Archeoturystyka

Dojazd

metodyka dokumentacji badań archeologicznych

Motylowe łąki:

Stowarzyszenie „Chrońmy Mokradła” jest współorganizatorem akcji ratowania motyli objętych ochroną gatunkową na Bagnie Całowanie.

Okoliczni mieszkańcy mogą włączyć się w akcję poprzez zbiór nasion Krwiściągu lekarskiego oraz Rdestu wężownika, które następnie wysiewane będą w miejscach występowania objętych ochroną gatunkową motyli.

Pajęczaki:

Owady:

motyle:

                  akcja "szczodrzeniec"

                        Modraszkowate (Lycaenidae)

muchówki:

chrabąszcze

pozostałe:

Płazy i gady:

                 akcja na "Kole"

Ptaki:

Ssaki:

Mięczaki:

Poniżej prezentujemy napotkane przez nas gatunki motyli występujące w rejonie gospodarstwa agroturystycznego Mazowiecka Dolina Kościeliska. Są to motyle z serca historycznej Puszczy Osieckiej, terenu dużej wyręby leśnej w rejonie wiosek Czarnowiec, Lipiny, Natolin, Starych i Nowych Kościeliska (gm. Osieck) oraz Starej Huty, Bud Uśnaickich, Władysławowa, Woli Władysławowskiej oraz Uśniak (gm. Garwolin) a także okolicznych otaczających lasów.

Rejon jest zróżnicowany, na rozlewiskach potoków w Natolinie oraz nad Zimną Wodą we Władysławowie występują łąki świeże, pomiędzy Natolinem a Kościeliskami na nieużytkach a także częściowo w Budach Uśniackich na zboczach morenowych wytworzyły się łąki z roślinnością kserotermiczną. Jest też sporo młodych zagajników sosnowych.

Prezentujemy tutaj jedynie motyle obserwowane i sfotografowane przez nas, strona stanowi formę pewnego rodzaju inwentaryzacji miejscowych gatunków.

Mapki występowania zamieszczono jedynie obok gatunków nie obejmujących swoim zasięgiem całego kraju.

Mapka z wyróżnioną "Polaną Kościeliską" której to motyle prezentujemy niżej.

Aby  otworzyć fotografię w większym formacie należy w nią kliknąć, zachęcamy także do oglądania galerii gatunków.

Rusałkowate Nymphalidae

Rusałka admirał (Vanessa atalanta), południcowate (Nymphalidae), Rozpiętość skrzydeł 52-64 mm,

Rusałka admirał przylatuje co roku w maju i czerwcu z południa Europy. Gąsienice żyją od czerwca do lipca i od sierpnia do września. Żerują na ostrożeniach i pokrzywach. Od sierpnia do października pojawia się drugie pokolenie motyli. Często możemy je obserwować na przejrzałych owocach, które spadły z drzew, przede wszystkim na gruszkach i śliwkach.

Większość motyli migruje jesienią z powrotem na południe. Niekiedy zimuje w kraju, wówczas możemy spotkać tego motyla już w kwietniu. Na przełęczach tatrzańskich obserwowane bywają spektakularne ciągi migracyjne.

Fotogaleria gatunku:

Rusałka osetnik (Vanessa cardui)

Rozpiętość skrzydeł: 55 - 60 mm

To bardzo wytrawny wędrowiec. Motyle każdego roku przylatują do nas z Afryki północnej oraz południowej Europy aby na ostach, pokrzywach złożyć jaja. Jesienią wracają z powrotem.

Rok 2009 jest rokiem wyjątkowo obfitej migracji tego motyla, można spotkać go wszędzie.

Fotogaleria gatunku:

Rusałka żałobnik (Nymphalis antiopa)

Rozpiętość skrzydeł 65-80 mm,

Tego dużego motyla można spotkać także u nas, zalatuje nawet do nas do gospodarstwa agroturystycznego.

Motyle wyszukują uszkodzone drzewa i przejrzałe owoce, z których spijają soki. Samce często szukają samic wzdłuż skrajów lasów.

Motyle zimują w formie dorosłej, latają od połowy lipca do początków czerwca roku następnego.
 

Fotogaleria gatunku:

Mieniak strużnik (Apartura ilia)

Rozpiętość skrzydeł 60-70 mm,

Gąsienice tego motyla żyją na topoli osice, topoli czarnej, topoli kanadyjskiej i topoli włochatej. Motyle latają w okresie od drugiej połowy czerwca do początków sierpnia, w ostatnich latach obserwowane jest pojawianie się drugiego pokolenia na przełomie sierpnia i września. Występuje w całym pasie umiarkowanym Eurazji od Hiszpanii po Japonię.

U nas stwierdzony w 2010r w Budach Uśniackich i Nowych Kościeliskach.

Rusałka ceik  (Polygonia c-album), rusałkowate - południcowate (Nymphalidae),

Rozpiętość skrzydeł 42-55 mm

Rusałka ceik, zwana też rusałczakiem ceikiem, otrzymała nazwę od białej plamki w kształcie litery C na spodzie tylnej pary skrzydeł. Występuje na ogół w dwóch pokoleniach. Pierwsze pojawia się od końca czerwca do końca lipca, drugie, ciemniejsze, od połowy sierpnia do września i zimuje w kryjówkach. Gąsienice żerują na pokrzywie, chmielu, porzeczce. Motyl pospolity i dość często spotykany.

 Fotogaleria gatunku:

Rusałka pokrzywnik (Aglais urticae)

Rozpiętość skrzydeł: 46 - 52 mm

Motyl pospolity na terenie całego kraju, mimo tego w latach 2007 i 2008 nie udało nam się go zaobserwować po czym w roku 2009 nastąpiła nieomal eksplozja tego gatunku, na kwiatach rosnącej u nas w ogrodzie budlei Davida można było obserwować jednocześnie nawet i po kilkadziesiąt osobników.

Motyl pojawia się w dwóch pokoleniach od połowy czerwca do końca lipca, drugie pokolenie pojawia się w drugiej połowie sierpnia następnie zimuje. Motyle drugiego pokolenia dojrzałość płciową osiągają dopiero na wiosnę latają do końca maja.

Gąsienice żerują na pokrzywie zwyczajnej.

Fotogaleria gatunku:
 

Rusałka pawik (Inachis io)

Rozpiętość skrzydeł: 60 - 64 mm
 

Rusałka pawie oczko nazwę zawdzięcza od oczek na skrzydłach podobnych do oczek z piór pawia, to motyl wszędobylski, pojawia się bardzo wcześnie, gdyż zimuje w postaci dorosłego motyla, wystarczy trochę słońca a można go zobaczyć nawet w styczniu.

Fotogaleria gatunku:

Rusałka kratkowiec (Araschnia levana)

Występują dwie formy sezonowe różniące się ubarwieniem wierzchu skrzydeł. U formy wiosennej na ceglastoczerwonym tle czarny deseń, u formy letniej na czarnym tle żółtawobiała przepaska zewnętrzna. Czasem spotykana jest forma pośrednia łącząca oba typy ubarwienia. Preferuje tereny ruderalne, skraje lasów, polany leśne. Rośliną żywicielską gąsienic jest pokrzywa. Widziany w Budach Uśniackich oraz w Natolinie. Na lewo wiosenna forma ubarwienia, na prawo forma drugiego. letniego pokolenia motyli.

Fotogaleria gatunku:

Dostojka laodyce (Argynnis laodice)
Rozpiętość skrzydeł: 52 - 62 mm

Motyl lata w jednym pokoleniu od połowy lipca do końca sierpnia. Rośliną pokarmową gąsienic jest fiolek błotny (Viola palustris) oraz fiołek psi (V. canina). Preferuje wilgotne skraje lasu, zręby polany oraz obrzeża torfowisk niskich.
W rejonie południowego Mazowsza dotąd nienotowany. Jednak obecnie stwierdzono ekspansję gatunku w kierunku zachodnim, zwłaszcza dla populacji Polski południowej, zapewne odnotowanie tego motyla w rejonie Huty Garwolińskiej można wiązać z tą ekspansją.
Fotogaleria gatunku:

Dostojka selene (Boloria selene =Clossiana selene)

Preferowane środowisko: Zręby, Skraje lasów, Łąki: wilgotne, Polany leśne

Pierwsze pokolenie lata w maju i czerwcu drugie od drugiej połowy lipca do połowy września.

U nas widziana na łąkach w Budach Uśniackich w pobliżu strumienia, na skraju lasu, także w rejonie Uśniak także na skraju lasu. 

Na spodzie tylnych skrzydeł w przepasce środkowej trzy lub cztery srebrne plamy. Jasne, klinowate plamki brzeżne od strony wewnętrznej z czarnym obrzeżeniem. Nasadowa część skrzydła o odcieniu jasnobrunatnym.

Fotogaleria gatunku:

Dostojka ino (Brenthis ino)

Rozpiętość skrzydeł: 38 - 42 mm

Preferowane środowisko: Torfowiska: niskie, Łąki: podmokłe, Skraje lasów, Łąki: torfiaste

U nas widziana na łąkach w Budach Uśniackich w pobliżu strumienia, na skraju lasu.  15. 06.2008

Lata od połowy czerwca do końca lipca,

Na spodzie tylnego skrzydła brunatnofioletowe pole zewnętrzne z żółtawymi rozjaśnieniami. Wierzch skrzydeł ceglastorudy.

Fotogaleria gatunku:

Dostojka latonia (Issoria lathonia)

Pierwsze pokolenie motyli pojawia się pod koniec kwietnia i lata do końca maja, drugie pokolenie można obserwować już od końca czerwca do początków września, gąsienice żerują na Fiołku.                                Fotogaleria gatunku:

Motyle latają szybko i wytrwale, szczególnie lubią nektar ostów. To chyba najliczniejszy gatunek dostojek w naszej okolicy.

Dostojkę tą najlepiej jest rozpoznawać po wzorze plamek na spodniej stronie skrzydeł.

Dostojka dia (Boloria dia =Clossiana dia)

Motyl lata w dwóch pokoleniach pierwsze od połowy kwietnia do połowy czerwca, drugie od początku lipca do początków września, obserwowany w Nowych Kościeliskach  w rejonie tartaku. Gąsienice żerują na fiołku i malinie.

Ten obserwowany 27 czerwca, zapewne w pierwsze dni drugiego pokolenia motyli.

Dostojkę tą najlepiej jest rozpoznawać po wzorze plamek na spodniej stronie skrzydeł.

Fotogaleria gatunku:

Dostojka malinowiec (Argynnis paphia =Argynnis valesina)
Rozpiętość skrzydeł 58-65 mm

Motyle latają bardzo dobrze, przebywają zwykle wysoko w konarach drzew. Samice składają jaja na pniu sosen lub świerków, rzadziej bezpośrednio na roślinach pokarmowych jakimi są Fiołek oraz malina.

Żywią się nektarem, u nas obserwowane zwłaszcza na ostach.

Fotogaleria gatunku:

Przeplatka atalia (Melitaea athalia athalia =Mellicta athalia) 

Rozpiętość skrzydeł 34-42 mm

Lata w jednym pokoleniu w okresie 2/VI-1/VIII, gąsienice żerują  na babce lancetowatej (Plantago lanceolata), babce zwyczajnej (P. major), przeńcu łąkowym (melampyrum pratense) i przetaczniku ożankowym (Veronica chamaedrys) .

Przeplatka cinksia (Melitaea cinxia)

Rodzina oczennicowate - Satyridae

Skalnik semele (Hipparchia semele), południcowate (Nymphalidae) 

Rozpiętość skrzydeł 48-55 mm,

Coraz rzadszy na terenie całego kraju, lubi suche piaszczyste tereny, zręby, wrzosowiska oraz suche bory sosnowe, chętnie siada na pniach i ziemi ze złożonymi skrzydłami, oprócz nektaru kwiatów spija także sok z drzew. Lata od połowy czerwca do połowy września

rośliny żywicielskie to: Trawy,  Kostrzewa,  Śmiałek darniowy , Trzcinnik , Wydmuchrzyca piaskowa

Fotogaleria gatunku:

Motyl w Polsce stosunkowo rzadko spotykany w Czechach i na Słowacji chroniony o statusie zagrożenia NT (Prawie zagrożony). Nasza populacja wydaje się silna, w dogodnych miejscach jednocześnie można obserwować po kilka osobników, obserwowany min. na Starych i Nowych Kościeliskach oraz Budach Uśniackich.
.

Polowiec szachownica (Melanargia galathea)

Rozpiętość skrzydeł 44-50 mm,

Motyl lata od drugiej połowy czerwca do połowy sierpnia, gąsienice żerują na trawach, następnie zimują.  Preferuje suche i umiarkowanie wilgotne łąki, przydroża, przytorza. Występuje na terenie całego kraju poza Suwalszczyzną. U nas widziany na łąkach w rejonie wsi Natolin (2010r), raczej rzadki w naszej okolicy. Gatunek obecnie nie jest zagrożony.

Osadnik megera (Lasiommata megera)

Pojedyncze okazy Widziane pod koniec lipca na Kościeliskach, w naszym przydomowym ogródku oraz w połowie sierpnia na Budach Uśnaickich zwabiony przez Macieżankę piaskową.

Osadnik egeria (Pararge aegeria)

Widziany na Kościeliskach u nas za domem, preferuje skraja lasu, leśne polany, zarośla, miejsca zacienione. Motyl pospolity w całej okolicy, łatwo go spotkać - wystarczy poszukać.

Gąsienice żerują na trawach. Często obserwuje się stale te same osobniki w jednym miejscu.

Lata w dwóch pokoleniach od początku kwietnia do  początków czerwca oraz w drugim pokoleniu od połowy lipca do połowy września.

Fotogaleria gatunku:

Strzępotek ruczajnik (Coenonympha pamphilus) Rozpiętość skrzydeł 24-30 mm

Jeden z najpospolitszych dziennych motyli środkowej Europy. Od maja do września żyją 2-3 pokolenia: pierwsze od maja do czerwca, drugie od czerwca do sierpnia, a trzecie od sierpnia do września. Motyl lata powoli, trzepocząc skrzydełkami, zygzakiem, tuż nad roślinami, siada na ogół na źdźbłach, a nie na kwiatach. Gąsienice żerują najchętniej na wiechlinie i grzebienicy.

Fotogaleria gatunku:

Strzępotek glicerion (Coenonympha glycerion =Coenonympha iphioides)

Roślinami żywicielskimi gąsienic są: Kłosowica pierzasta, Wiechlina, Trawy.

Zaczyna latać pod koniec maja do początków sierpnia, występowanie: drogi leśne, skraje lasów, polany leśne. Obserwowany dość licznie w połowie czerwca na łąkach w Budach Uśniackich. Tu i tam w pobliżu są małe zagajniki, jednak u nas spotkać można go na łąkach.

Fotogaleria gatunku:

Strzępotek perełkowiec, Coenonympha arcania (=Coenonympha amyntas)

Gąsienice żerują na: Perłówce zwisłej oraz, Trawach.

Motyle zaczynają latać pod koniec maja do początków sierpnia. Pospolity w całej okolicy, choć niezbyt częsty.

Fotogaleria gatunku:

Przestrojnik jurtina (Maniola jurtina), południcowate (Nymphalidae),

Rozpiętość skrzydeł: 40 - 52 mm

To jeden z najczęściej spotykanych motyli, spotkać go można w okresie od czerwca do sierpnia, niekiedy jesienią we wrześniu lub październiku pojawia się drugie pokolenie. Wzór oczka na skrzydle ma na celu zmylenie atakujących ptaków. Po lewej samica, po prawej samiec Maniola jurtina. Gąsienice żerują na trawach.

Fotogaleria gatunku:

Przestrojnik likaon (Hyponephele lycaon)

Rozpiętość skrzydeł: 36 - 40 mm

Motyle latają od połowy czerwca do końca sierpnia.

Gąsienice żerują na trawach.

Po lewej samiec Hyponephele lycaon.

Fotogaleria gatunku:

Przestrojnik trawnik (Aphantopus hyperantus)

Rozpiętość skrzydeł: 36 - 44 mm

Motyle tego motyla latają od początków czerwca do końca lipca, gąsienice żerują na trawach.

Preferuje środowiska nieco zakrzewione: śródleśne łąki, zręby, polny i przydroża, zwłaszcza w wilgotnych lasach liściastych. Spotykany także w środowiskach ruderalnych, na polach oraz ogrodach.

U nas występuje dość powszechnie.

Fotogaleria gatunku:

Informacje o motylach zostały zaczerpnięte ze strony http://www.lepidoptera.pl/ Krzysztofa Jonko

oraz publikacji: J. Buszko, J. Masłowski, Motyle dzienne Polski, Nowy Sącz 2008

a także z własnych obserwacji.

Obserwacje i fotografie: Sebastian Tyszczuk koscieliska@op.pl