Dolina Kościeliska

Aktualności

Zakwaterowanie

Rekreacja

(strona w przygotowaniu)

Przyroda

w trawie piszczy

zapuściło korzenie

Turystyka rowerowa

(strona w budowie)

Turystyka historyczna

(strona w budowie)

Archeoturystyka

Dojazd

metodyka dokumentacji badań archeologicznych

Motylowe łąki:

Stowarzyszenie „Chrońmy Mokradła” jest współorganizatorem akcji ratowania motyli objętych ochroną gatunkową na Bagnie Całowanie.

Okoliczni mieszkańcy mogą włączyć się w akcję poprzez zbiór nasion Krwiściągu lekarskiego oraz Rdestu wężownika, które następnie wysiewane będą w miejscach występowania objętych ochroną gatunkową motyli.

Pajęczaki:

Owady:

motyle:

                  akcja "szczodrzeniec"

                        Modraszkowate (Lycaenidae)

muchówki:

chrabąszcze

pozostałe:

Płazy i gady:

                 akcja na "Kole"

Ptaki:

Ssaki:

Mięczaki:

Poniżej prezentujemy napotkane przez nas gatunki motyli występujące w rejonie gospodarstwa agroturystycznego Mazowiecka Dolina Kościeliska. Są to motyle z serca historycznej Puszczy Osieckiej, terenu dużej wyręby leśnej w rejonie wiosek Czarnowiec, Lipiny, Natolin, Starych i Nowych Kościeliska (gm. Osieck) oraz Starej Huty, Bud Uśnaickich, Władysławowa, Woli Władysławowskiej oraz Uśniak (gm. Garwolin) a także okolicznych otaczających lasów.

Rejon jest zróżnicowany, na rozlewiskach potoków w Natolinie oraz nad Zimną Wodą we Władysławowie występują łąki świeże, pomiędzy Natolinem a Kościeliskami na nieużytkach a także częściowo w Budach Uśniackich na zboczach morenowych wytworzyły się łąki z roślinnością kserotermiczną. Jest też sporo młodych zagajników sosnowych.

Prezentujemy tutaj jedynie motyle obserwowane i sfotografowane przez nas, strona stanowi formę pewnego rodzaju inwentaryzacji miejscowych gatunków.

Mapki występowania zamieszczono jedynie obok gatunków nie obejmujących swoim zasięgiem całego kraju.

Mapka z wyróżnioną "Polaną Kościeliską" której to motyle prezentujemy niżej.

Aby  otworzyć fotografię w większym formacie należy w nią kliknąć, zachęcamy także do oglądania galerii gatunków.

Modraszkowate Lycaeninae:

Czerwończyk żarek (Lycaena phlaeas syn. Lycaena phlaeoides), Skrzydła o rozpiętości 25-30 mmCzerwończyk żarek daje w ciągu roku dwa lub rzadziej trzy pokolenia. Owady dorosłe pierwszego pokolenia można spotkać od początku maja do połowy czerwca, drugiego od początku lipca do początku września. Gąsienice żerują od wiosny do jesieni, za wyjątkiem maja i sierpnia.

Roślinami żywicielskimi są szczaw polny i zwyczajny oraz rdesty. Stadium zimującym są gąsienice. Wiosną gąsienice kontynuują żerowanie, a przepoczwarczenie następuje na przełomie kwietnia i maja. poczwarki przyczepione są od spodu liści lub do ich ogonków.

Typowe biotopy tego motyla to miedze, ugory i polany leśne. Czerwończyk żarek występuje w Europie, Azji Środkowej, Japonii oraz północnej Afryce. Fotogaleria gatunku:

Czerwończyk uroczek (Lycaena tityrus)

Spotkać go można w dwóch pokoleniach od połowy maja do końca sierpnia. Roślinami pokarmowymi gąsienic są szczawie: Szczaw zwyczajny, Szczaw polny i Szczaw. Obserwowany w Budach i na Kościeliskach w drugiej połowie maja (bardzo licznie), niekiedy w skupieniach nawet kilkunastu osobników. U czerwończyka uroczka występuje wyraźny dymorfizm płciowy - na skrzydłach samic dominuje czerwień samce są czarno-brunatne (zobacz fotogalerię gatunku)

Fotogaleria gatunku:

Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar)

Gatunek Chroniony !!!

Czerwończyk nieparek jest wpisany na listę gatunków chronionych, znajduje się także na polskiej czerwonej liście bezkręgowców. Gatunek związany ze środowiskami wilgotnych łąk i torfowisk niskich w dolinach rzek i w otoczeniu jezior. Preferuje tereny nadwodne oraz obrzeża rowów melioracyjnych. W ostatnich latach coraz częściej obserwowany w środowiskach suchszych, w tym także ruderalnych. U nas widywany na Budach Uśniackich w Natolinie, Władysławowie. Latał wzdłuż rowu melioracyjnego, oraz w rejonie podskórnego źródliska.

Gąsienica żyje głównie na szczawiu lancetowatym Rumex hydrolapathum, ostatnio coraz częściej spotykana też na innych gatunkach szczawiu, takich jak szczaw tępolistny R. obtusifolius, szczaw kędzierzawy R. crispus i szczaw zwyczajny R. acetosa

Fotogaleria gatunku:

Czerwończyk zamgleniec (Lycaena alciphron = Heodes alciphron)

Preferowane środowisko to wilgotne łąki oraz polany leśne.

Motyle latają w jednym pokoleniu w czerwcu i lipcu.

Gąsienice żerują na szczawiach, głównie: Szczaw zwyczajnym, oraz polnym.

U nas obserwowany w na Łąkach pomiędzy Budami Uśnaickimi a Natolinem.

Na Słowacji i w Czechach zamgleniec posiada już status zagrożenia LC (Dotyczy najmniej).

Fotogaleria gatunku:

Czerwończyk dukacik (Lycaena virgaureae)

Motyle latają od połowy czerwca do połowy sierpnia, gąsienice żerują na szczawiu zwyczajnym oraz polnym, preferuje skraje lasów oraz polany leśne u nas widywany regularnie, choć niezbyt licznie.

Po lewej stronie samiec, po prawej samica. Gatunek łatwo rozpoznać po białych plamkach od spodu skrzydeł.

Fotogaleria gatunku:

Modraszek telejus (Macuinea telejus -Glaucopsyche teleius)

Rozpiętość skrzydeł: 34 - 38 mm

Gatunek Chroniony !!! o statusie zagrożenia LC

Motyle pojawiają się w jednym pokoleniu od poczatków lipca do połowy sierpnia. Gąsienice żerują na kwiatach krwiściąga lekarskiego. W czwartym stadium gąsienica jest odoptowana przez mrówki z gatunków Myrmica scabrinodis, M. rubra, M.ruginodis, M. rugulosa. W mrowisku żywi się jajami i larwami mrówek, rozwój gąsienic może trwać nawet dwa sezony.

Środowiskiem Modraszka telejusa są wigotne, ekstensywnie użytkowane łąki trześlicowe. Obrzeża torfowisk niskich. gatunek jest zagrożony przez intensyfikację rolnictwa, osuszanie podmokłych łąk nieodpowiednie okresy koszenia a także przez zarastanie łąk.  Z uwagi na stadium rozwoju gąsienicy właściwe jest późne koszenie łąk (koniec sierpnia- wrzesień), także pozostawianie fragmentów łąk nieskoszonych do roku następnego. Zarastanie i osuszanie może być przyczyną wymierania kolonii mrówek żywicieli. Jest to gatunek bardzo czuły na zmiany środowiska, u nas niewielkie kilkuhektarowe stanowisko tego motyla znajduje się w rejonie wilgotnych łąk przyległych do potoku przepływającego przez Natolin. Najbliższe stanowiska Modraszka telejusa znajdują się w rejonie podmokłych łąk na Bagnie Całowanie, gdzie objęty został programem ochrony Motylowe łąki.

Dzięki obecności tego gatunku rolnik może otrzymać dodatkową dopłatę rolnośrodowiskową w tym wypadku będzie to 1450 zł do hektara (dopłaty się sumują z innymi dopłatami rolnymi) warto zapoznać się z broszurą "dopłaty rolnośrodowiskowe"  warunkiem jest pięcioletnie stosowanie się do zaleceń związanych z użytkowaniem rolnym.

Krwiściąg lekarski kwitnie w sierpnia, motyl jaja składa na nierozwiniętych główkach kwiatowych, larwa następnie żeruje w kwiatostanie, zatem aby motyl mógł odbyć pełen cykl rozrodczy potrzebna jest mu nieskoszona przynajmniej do końca sierpnia podmokła łąka porośnięta krwiściągiem lekarskim. Poza tym niezbędne jest występowanie odpowiednich gatunków mrówek.

Fotogaleria gatunku:

Modraszek argiades (Cupido argiades =Everes argiades)

Rozpiętość skrzydeł: 25 - 28 mm

Modraszek ten lata od początków maja do połowy sierpnia, zasięg występowania obejmuje teren kraju na wschód od linii Wisły oraz Polskę południową.

U nas dość licznie występuje w rejonie wioski Budy Uśniackie, wydaje się nawet najliczniejszym modraszkiem po ikarusie oraz titirusie.

Obecnie gatunek zwiększa areał występowania w naszym kraju.

Odbudowuje zasięg po załamaniu populacyjnym jakie miało miejsce  w drugiej połowie XXw, niegdyś występował na terenie całego kraju.

Szczegółowa mapa występowania. Opracowanie Prof. Jarosław Buszko.

Gąsienice tego motyla żerują na lucernie, kończynie, komonicy.

Roślinami żywicielskimi są: Kończyna łąkowa, Komonica zwyczajna, komonica błotna, lucerna nerkowata, lucerna siewna oraz kończyna drobnogłówkowata.

Fotogaleria gatunku:

Modraszek dafnid (Polyommatus daphnis)

Rozpiętość skrzydeł 33-37mm

Motyl o bionomii bardzo podobnej do korydona, gąsienica żeruje na cieciorce pstrej (na kwiatach) wymieniany jest także traganek. U nas widziany na Budach Uśniackich na tym samym siedlisku co korydon, motyle latają od początków lipca do połowy sierpnia. Zimuje jajo. Biotop to kserotermiczne murawy na stokach i wzgórzach, wyeksploatowane żwirownie i kamieniołomy. W miejscach występowania zazwyczaj nieliczny. W Polsce występuje jedynie w jej południowo-wschodniej części kraju, stanowisko w Budach Uśniackich wg mapy rozsiedlenia (J. Buszko) jest blisko granicy zasięgu gatunku. Obecnie obserwowane zwiększanie liczby nieużytków i tym samym, związane z tym powiększanie liczby stanowisk cieciorki pstrej umożliwiło ekspansję gatunku. 

Modraszek agestis (Plebeius agestis)
Rozpiętość skrzydeł 24-27mm

Motyl ten lata w dwóch pokoleniach pierwszym od połowy maja do końca czerwca i drugim od połowy lipca do początków września.

Preferuje suche łąki, zręby i wrzosowiska. Gąsienice żerują na Bodziszku, Iglicy pospolitej oraz posłonku.

U nas widywany pojedynczo, zazwyczaj w okolicach piaśnic, min. w rejonie Uśniak, Nowych Kościelisk, Czarnowca.

Fotogaleria gatunku:

Zieleńczyk ostrężyniec (Callophrys rubi)

Rozpiętość skrzydeł: 25 - 26 mm

Zieleńczyk dość łatwo spotkać. motyl lata w jednym pokoleniu od końca kwietnia do połowy czerwca

Gąsienice żerują na bardzo wieli roślinach (jest polifagiem) takich jak Kruszyna pospolita, janowiec, szczodrzeniec, posłonek, barówka czarna, borówka bagienna, dereń świdwa, kończynie, sparcecie. Baza pokarmowa to rośliny runa leśnego, stąd też szczególnie upodobał sobie skraje lasów oraz leśne polany i drogi zwłaszcza bory świeże i bory bagienne u nas szczególnie dużo tego motyla spotkać można w lesie w rejonie Huty Garwolińskiej.

Galeria gatunku:

Ogończyk ostrokrzewowiec (Satyrium ilicis) 

Motyle latają od końca maja do początków sierpnia, gąsienice żerują na Dębach.

Gatunek dość rzadko spotykany, jednak nie jest uznawany za zagrożony. Związany ze stadiami sukcesyjnymi rozwoju lasu. U nas spotkany na Nowych Kościeliskach na terenie naszego gospodarstwa agroturystycznego na krzewie aronii.

Ogończyk śliwowiec (Satyrium pruni)

Rozpiętość skrzydeł 30-34 mm.

Motyla tego spotkać można w zaroślach tarniny na skrajach lasu a także w zaniedbanych sadach. Gąsienica żyje na tarninie, śliwie domowej, śliwie ałyczy oraz czeremsze zwyczajnej. Motyle latają w jednym pokoleniu od końca maja do połowy lipca. Zimuje jajo składane u nasady pąków. Motyl w zasadzie występuje na terenie całego kraju, północy rzadki. U nas spotkany w starym sadzie w Nowych Kościeliskach gdzie wpadł do małej szklarni.

Pazik brzozowiec (Thecla betulae)

Większość czasu przebywa w koronach drzew. Chętnie siada na oświetlonych słońcem liściach. Żywi się nektarem kwiatów i spadzią.

Motyle lataj późnym latem, od końca lipca do połowy września.
Gąsienice żerują na tarninie, śliwie domowej, czeremsze zwyczajnej, głogu, brzozie oraz leszczynie.

Spotkany sporadycznie przez nas widziany w Budach Uśniackich, Nowych Kościeliskach, Czarnowcu. Należałoby go poszukiwać w licznych u nas krzewach Tarniny oraz inncyh otwartych zakrzewieniach.

Fotogaleria gatunku:

Informacje o motylach zostały zaczerpnięte ze strony http://www.lepidoptera.pl/ Krzysztofa Jonko

oraz publikacji: J. Buszko, J. Masłowski, Motyle dzienne Polski, Nowy Sącz 2008

a także z własnych obserwacji.

Obserwacje i fotografie: Sebastian Tyszczuk koscieliska@op.pl