Złoć żółta Gagea lutea -

Nasze gospodarstwo argroturystyczne jest bogate w tę roślinkę.

Dziurawiec zwyczajny, dziurawiec pospolity, świętojańskie ziele, ruta polna (Hypericum perforatum L.)

fot. ST, Budy ,04.08.2007

Gatunek byliny należący do rodziny dziurawcowatych. Występuje w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. Zawleczony do Ameryki Północnej. W Polsce pospolity.

Surowiec zielarski: Ziele dziurawca (Herba Hyperici) - zbiera się i suszy kwiatostany. Zawiera czerwony barwnik hyperycynę, pseuohypericynę, flawonoidy (rutyna, kwercetyna), hiperozyd, bakteriobójcze garbniki, witaminy A i C oraz olejek eteryczny.

Działanie: Zmniejsza objawy łagodnej formy depresji (hamuje rozkład neurotransmiterów w mózgu, hamuje również monoaminooksydazę (MAO) i działa jako inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny). Pomaga przy lekkiej bezsenności, a także przy migrenie. Ma działanie żółciopędne, żółciotwórcze, pobudzające trawienie, przeciwzapalne i dezynfekcyjne (może być stosowany zewnętrznie na rany i do płukania gardła)

Ostrzeżenia: musi być stosowany w małych ilościach, gdyż zwiększa wrażliwość skóry na słońce (hiperycyna może spowodować reakcje fototoksyczne)

na dziurawiec jest rośliną żywicielską dla

Niekrocz naśladek

Niekrocz dziurawczak

u nas widywanego na Koscieliskach

Jastrzębiec gronkowy, Hieracium auricula (Złożone)

fot. ST, Budy ,04.08.2007

Siedlisko: murawy na podłozu ubogim w wapń, pastwiska, przydroża.

Wyustepowanie: prawie cała Europa, Kaukaz.

Ciekawostka: ponieważ wiele z gatunków hieracium może wykształcać nasiona bez zapylania (apomiksja), to nawet niewielkie zmiany genetyczne zostają utrwalone i w stanie niezmienionym przekazywane dalej. Ponieważ pojawienie się określonych cech zależy w pewnym stopniu od warunków siedliskowych, rozróżnienie wszystkich opisanych w Europie gatunków i podgatunków, których jest zależnie od 100 do kilku tysięcy, trzeba pozostawić specjalistom.

Jastrzębce są roślinami żywicielską dla gąsienic:

Przeplatka cinksia

Niedźwiedziówka hebe (wpisana na Polską Czerwoną Księgę Zwierząt )

Niedźwiedziówka dworka (wpisana na Polską Czerwoną Księgę Zwierząt)

Niedźwiedziówka babkówka

Sadzanka cesarska

Jastrzębiec kosmaczek (niedośpiałek) (Hieracium pilosella L.) - gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje prawie w całej Europie, Ameryce Północnej i północnej Azji. W Polsce występuje na całym terenie kraju. Roślina trująca

Występuje na suchych stanowiskach: piaszczystych, murawach, wrzosowiskach, przydrożnych poboczach, gdzie tworzy często zwarte płaty. Lubi gleby suche, piaszczyste, słabo nawożone. Unika miejsc silnie zacienionych. W Tatrach występuje aż po piętro alpejskie. W uprawach rolnych chwast rozrastający się przez rozłogi, ale łatwy do zwalczenia, gdyż jest bardzo wrażliwy na selektywne herbicydy. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Nardo-Callunetea-
 

Zmienność: Gatunek bardzo zmienny morfologicznie (opisano kilkadziesiąt podgatunków). Tworzy liczne mieszańce z innymi gatunkami jastrzębca.

Zastosowanie: Roślina lecznicza - surowcem leczniczym jest ziele (Herba Hieracii pilosellae syn. Herba Pilosellae) zawierające kumaryny (umbeliferon), garbniki, gorycze, flawonoidy i inne związki czynne. Przetwory z ziela działają ściągająco, gojąco, rozkurczowo, wykrztuśnie i moczopędnie.
Stosowane są do leczenia: nieżytu przewodu pokarmowego, złej przemiany materii, biegunki, czerwonki, wrzodów żołądka i dwunastnicy, chorób płuc i kamicy nerkowej
Zewnętrznie leczy rany, wrzody, czyraki i ropną wysypkę.

Ciekawostki: Przyspiesza usuwanie z organizmu produktów przemiany materii i nadmiaru wody.
W medycynie ludowej stosowany był do leczenia ukąszeń: owadów, psów i gadów.
Posiada właściwości allelopatii, czyli oddziaływań między roślinami jako truciciel. Najlepszym dowodem tego jest jego stanowisko na Kościeliskach, przy studni, gdzie dotrzymawszy "wolną rękę" wyparł wszelkie inne rośliny zajmując duży płat ziemi, który z roku na rok się powiększa. Wiosną tworzy żółto kwitnący dywan kwiatów.

Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare L.) fot. ST, Budy ,19.08.2007

Opis. Aromatyczna bylina z rodziny złożonych (Asteraceae syn. Compositae) ma silną, wzniesioną, czterokanciastą łodygę wysokości 30—150 cm, liście skrętoległe, pierzastosieczne, kropkowane. Koszyczki, zebrane w gęste baldachokształtne kwiatostany, zawierają tylko kwiaty rurkowate, brzeżne - żeńskie, wewnętrzne - obupłciowe. Cała roślina wydziela silną woń przypominającą kamforę i ma korzennogorzki smak. Dla wielu osób zapach ten jest odstręczający.

Kwitnienie: lipiec - wrzesień.

Zasięg. Wrotycz pospolity występuje w całej Europie i w umiarkowanej strefie Azji. Spotyka się go na brzegach rowów i potoków, w zaroślach, na przydrożach, skrajach lasów i rumowiskach. Roślina pierwotnie występowała najprawdopodobniej w basenie Morza Śródziemnego, sprowadzona do nas w średniowieczu przez zakonników do przyklasztornych ogrodów, gdzie zaaklimatyzowała się i zdziczała

Stosowany jako zioło oraz przyprawa, głównie dań mięsnych.